538 232 352
Pomoc w ubieraniu to jedna z częstszych czynności pielęgnacyjnych, jakie wykonuje opiekunka pracująca w Niemczech. Na pierwszy rzut oka to zadanie wydaje się proste. W praktyce jednak wymaga wyczucia, cierpliwości i dobrej znajomości podopiecznego. Dla wielu seniorów strój to nie tylko kwestia wygody, lecz także poczucia godności i kontroli nad własnym życiem. Dziś dowiesz się, jak umiejętnie wspierać osobę starszą podczas ubierania i jak sprawić, by ten element opieki nad seniorem był łatwiejszy.
Obowiązki opiekunki: znaczenie pomocy w ubieraniu
Ubieranie osoby starszej nie ogranicza się tylko do jednego zadania czy czynności w harmonogramie dnia. Do obowiązków opiekunki należy m.in. ocenienie, jakiego wsparcia potrzebuje senior danego dnia, przygotowanie ubrań, pomoc w ich zakładaniu oraz zadbanie, aby każdy element odzieży był czysty, wygodny i dopasowany do pogody oraz temperatury. Wielu podopiecznych wymaga pomocy w ubieraniu; powodów takiego stanu rzeczy może być kilka. Najczęściej jest to kwestia obniżonej sprawności ruchowej, trudności z równowagą, zaburzeń pamięci czy przewlekłych chorób. Troszcząc się o odpowiedni ubiór, opiekunka dba również o komfort, intymność i poczucie bezpieczeństwa seniora. Dodatkowo właściwa pomoc przy ubieraniu zmniejsza ryzyko upadków, otarć czy niepotrzebnego wysiłku, który mógłby pogorszyć stan zdrowia podopiecznego.
Wsparcie dla seniora mobilnego i niepełnosprawnego
Podopieczny sprawny i chodzący zazwyczaj potrzebuje jedynie częściowej pomocy w ubieraniu. Często górne partie odzieży zakłada samodzielnie, ale spodnie, skarpety czy buty sprawiają mu sporą trudność. W takich sytuacjach zadaniem opiekunki jest głównie asekuracja, motywowanie do samodzielności i udzielanie wsparcia w momentach, kiedy jest to konieczne. Jeżeli senior jest w stanie sam zapiąć guziki koszuli czy założyć sweter, zachęcaj go do tego. Regularne ćwiczenia sprawiają, że nawet osoby o mocno ograniczonej sprawności zachowują pewną dozę samodzielności.
Opieka nad seniorem niepełnosprawnym, w tym jego ubieranie, jest dużo trudniejsza. Podopieczny, który większość czasu spędza w łóżku lub na wózku inwalidzkim, często ma ograniczoną ruchomość stawów czy problemy neurologiczne. Zdarza się też, że jego kończyny są sparaliżowane, a on sam cierpi na silne dolegliwości bólowe. W takim przypadku opiekunka przejmuje większość czynności związanych z ubieraniem. Kluczem do sukcesu jest zadbanie, by cały ten proces odbywał się spokojnie, ruchy były łagodne, a prywatność seniora szanowana. Ważne jest, by odpowiednio ułożyć osobę starszą. W ten sposób unikniesz nadwyrężenia mięśni, odleżyn czy napięć w ciele.
Wpływ chorób na umiejętność ubierania się
Na zdolność ubierania się wpływają różne czynniki. Jednym z nich są chociażby choroby wieku starczego, w szczególności przewlekłe i te o charakterze neurodegeneracyjnym. W chorobie Parkinsona pojawiają się drżenia i spowolnienie ruchowe, które sprawiają, że senior z trudem radzi sobie z guzikami czy zamkami. Przy demencji problemem stają się nie tylko ruchy, ale i zapamiętywanie kolejności wykonywania czynności. Osoba starsza może zakładać ubrania odwrotnie albo nie rozumieć, dlaczego prosisz ją o zdjęcie danej części garderoby. W chorobach reumatycznych bóle stawów ograniczają zakres ruchu i utrudniają zginanie kończyn. Opiekunka powinna więc traktować podopiecznego bardzo delikatnie i wybierać ubrania, które nie wymagają wykonywania gwałtownych ruchów. U seniorów po udarach lub z niedowładem jedna strona ciała może być osłabiona lub całkowicie niesprawna. W takim przypadku zawsze należy zaczynać ubieranie od strony objętej chorobą.
Jak wygląda proces ubierania seniora?
Na początku przygotuj przestrzeń i ułóż w widocznym miejscu części garderoby, które chcesz założyć seniorowi. Ważne, by wszystko było w zasięgu jego ręki. Podopieczny nie powinien czuć, że się spieszycie, dlatego weź kilka głębokich wdechów i opanuj ewentualne emocje. Najpierw pomóż mu założyć ubranie na tę stronę ciała, która jest mniej sprawna – w ten sposób unikniesz zbyt mocnego zginania kończyn czy naciągania materiału. Przy zakładaniu koszulki wsuń ją najpierw na ramiona, stopniowo przeciągając materiał na tułów; nie próbuj podnosić seniora. Spodnie naciągnij na dłonie i wsuwaj na nogi. Gdy jest to konieczne, poproś podopiecznego, by uniósł biodra albo sama pomóż mu to zrobić. Ważna jest koordynacja oddechu i ruchów. Kiedy senior wykonuje ruch, nie przytrzymuj go, aby nie stawiać oporu jego ciału.
Jakie materiały i fasony wybierać dla podopiecznego? Najlepsze są miękkie, elastyczne tkaniny, takie jak bawełna z domieszką elastanu, dresówka czy dzianina. Ubrania nie powinny być zbyt obcisłe, gdyż utrudnia to ich zakładanie, ale nie mogą też być przesadnie szerokie, aby nie zsuwały się podczas chodzenia. Seniorzy lubią ubrania, które łatwo się zakłada i zdejmuje. Dlatego warto wybierać modele na zamek, rzep lub napy zamiast drobnych guzików. Spodnie z gumką w pasie, sukienki o prostym kroju i swetry o większych otworach na ręce sprawdzą się doskonale. Jeśli podopieczny ma wrażliwą skórę, staraj się unikać grubych szwów i metek, które mogą powodować otarcia.
Techniki i ułatwienia pomocne w codziennej pracy opiekunki
Codzienna pomoc w ubieraniu seniora może być trudna, zwłaszcza jeśli zajmujesz się osobą niepełnosprawną. Warto wtedy zadbać nie tylko o jego komfort, ale też o własne zdrowie. Pomoże Ci w tym odpowiednia technika, czyli wspomaganie ruchu zamiast jego wymuszania. Jak to wygląda w praktyce? Możesz lekko prowadzić kończynę, wskazywać kierunek, stabilizować tułów, ale unikać siłowego dociągania materiałów. Delikatne przechylanie tułowia pomaga w przeciąganiu koszulki czy swetra, a podwinięcie tkaniny przyspiesza zakładanie nogawek. Bardzo ważne jest obserwowanie mimiki i reakcji ciała. Jeśli podopieczny napina się, protestuje lub krzywi na skutek dyskomfortu, przerwij czynność i zmień technikę. Pamiętaj, że rozmowa działa uspokajająco. Kiedy tłumaczysz kolejne kroki, senior czuje się pewniej, a współpraca przebiega sprawniej.
Warto ustalić rutynę i ubierać seniora o stałych porach, ponieważ przewidywalność daje poczucie bezpieczeństwa. Dobrze jest też wcześniej przygotować ubrania, rozłożyć je w kolejności zakładania oraz zadbać, by pomieszczenie było ciepłe. Zmarznięte mięśnie stają się sztywne i bardziej podatne na ból. Jeżeli podopieczny cierpi na chorobę neurologiczną, staraj się go całkowicie nie wyręczać. Dobrym ruchem jest podpowiadanie, co należy zrobić: „teraz proszę włożyć dłoń w rękaw” „proszę chwycić guzik drugą ręką”. W ten sposób wspierasz utrzymanie sprawności przez seniora.
Na rynku można znaleźć wiele narzędzi, które pomagają seniorowi samodzielnie się ubrać. Klasycznym rozwiązaniem jest łyżka do butów o długiej rączce, pozwalająca zakładać obuwie bez schylania się. Haczyki do zapinania guzików i zamków przydają się osobom z drżeniem rąk lub osłabioną motoryką precyzyjną. Specjalne nakładki ułatwiają zakładanie skarpet, a chwytaki pozwalają sięgnąć po ubrania bez konieczności podnoszenia się. Osoby z ograniczoną ruchomością barków chętnie korzystają z wieszaków obrotowych. Te urządzenia umożliwiają podciąganie koszuli lub bluzki na wysokość bez unoszenia rąk. Takie sprzęty nie tylko pomagają seniorowi lepiej funkcjonować na co dzień, lecz także budują poczucie samodzielności.
Podsumowanie
Ubieranie seniora to nie tylko czynność techniczna, lecz element codziennej troski, który wpływa na jego zdrowie, samopoczucie i poczucie godności. Odpowiednia wiedza teoretyczna i praktyczna opiekunki sprawia, że staje się ono bezpieczne i komfortowe, a senior częściej zachowuje samodzielność. Warto zadbać o dobór materiałów, wybierać praktyczne fasony i korzystać z pomocnych urządzeń. W ten sposób będziesz mogła wesprzeć każdego podopiecznego – i tego bardziej, i tego mniej sprawnego.