Opieka na nowo

Starzenie się organizmu to zupełnie naturalny proces – nie oznacza to jednak, że jest bezproblemowy. Niesie on za sobą większe ryzyko występowania chorób przewlekłych, a także ostrych stanów zapalnych. Opiekując się seniorem, warto znać ich objawy, sposoby leczenia i zapobiegania. Dzięki temu nie tylko poprawisz jakość życia podopiecznego, ale też będziesz w stanie szybko reagować w sytuacji zagrożenia jego zdrowia. Dziś przeanalizujemy najczęstsze choroby wieku starczego. Pokażemy, jak można je rozpoznać, omówimy zasady pierwszej pomocy przedmedycznej i wspólnie zastanowimy się, kiedy jest pora na wezwanie lekarza.

Najgroźniejsze choroby seniorów – jak z nimi postępować?

Schorzenia otępienne

Mowa tutaj przede wszystkim o chorobie Alzheimera, demencji i innych chorobach o charakterze neurodegeneracyjnym. Ich objawami są: stopniowa utrata pamięci, problemy z mową, dezorientacja co do czasu i miejsca oraz zmiany w nastroju i zachowaniu. Niestety, powikłania są poważne. Należy do nich utrata samodzielności, problemy z połykaniem, coraz większe ryzyko upadków. I chociaż na pierwszy rzut oka nie wydają się one duże, to choroby otępienne postępują z biegiem czasu. Średni czas przeżycia od diagnozy to 8-10 lat. Schorzenia tego typu leczy się jedynie objawowo – nie ma możliwości usunięcia ich przyczyny. Chory przyjmuje leki spowalniające postęp choroby (np. inhibitory acetylocholinesterazy). Aby ułatwić seniorowi codzienne funkcjonowanie, wprowadza się terapię zajęciową. Niezbędne są też działania profilaktyczne, które opóźniają rozwój schorzenia, takie jak aktywność umysłowa i regularne kontakty społeczne. Ważna jest też dieta bogata w antyoksydanty.

Co może zrobić opiekunka? Przede wszystkim mieć oczy szeroko otwarte. Wnikliwa obserwacja podopiecznego jest tutaj kluczem do sukcesu. Jeśli cokolwiek Cię zaniepokoi – dezorientacja, zapominanie podstawowych czynności, nierozpoznawanie bliskich – skontaktuj się z rodziną i lekarzem.

Choroby sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, choroba wieńcowa, niewydolność serca)

Objawami tego typu chorób są: duszność, ból w klatce piersiowej, obrzęki nóg, zawroty głowy, uczucie kołatania serca. Schorzenia na tle sercowo naczyniowym są niebezpieczne, gdyż mogą skutkować zawałem serca, udarem mózgu, a nawet nagłą śmiercią sercową. Rokowania są różne, w zależności od stopnia zaawansowania choroby i od przestrzegania zaleceń lekarza. Choroby te leczy się lekami hipotensyjnymi, przeciwpłytkowymi, diuretykami oraz zmianą stylu życia. I w tym ostatnim jesteś w stanie (jako opiekunka) pomóc seniorowi. Wprowadź do jego menu produkty z małą ilością soli i tłuszczów trans, zadbaj o codzienny ruch. Jeśli podopieczny pali, spróbuj namówić go do ograniczenia albo rzucenia nałogu. Na co dzień kontroluj ciśnienie seniora – zapisuj uzyskane przez niego wyniki, obserwuj obrzęki, reaguj na zgłaszany ból za mostkiem albo duszności. W razie ostrych objawów od razu wezwij pogotowie.

Udar mózgu

Udar często pojawia się bez wyraźnej zapowiedzi. Jego głównym objawem jest nagłe opadnięcie kącika ust i osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała. Oprócz tego u chorego można zaobserwować zaburzenia mowy i widzenia, a także silny ból głowy. W leczeniu konieczna jest hospitalizacja, a w przypadku udaru niedokrwiennego – tromboliza (rozpuszczenie skrzepliny). Niestety, powikłaniami udaru mogą być trwałe niedowłady, problemy z mową, depresja poudarowa. Wszystko zależy od czasu udzielenia pomocy. W medycynie istnieje pojęcie tak zwanej „złotej godziny”. Jeśli w tym czasie chory otrzyma pomoc, ma dużo większe szanse na powrót do sprawności. Opiekunka powinna więc natychmiast zadzwonić po pogotowie i nie podawać jedzenia i picia przed przyjazdem lekarzy.

Przewlekłe choroby wieku starczego

Cukrzyca typu 2

To nie tylko jedna z chorób wieku starczego, ale też współczesne schorzenie cywilizacyjne. Niemal każda opiekunka pracująca w Niemczech zetknęła się (bądź zetknie) z tą chorobą. Warto więc znać objawy i wiedzieć, jak pomóc choremu. Symptomami mogącymi wskazywać na cukrzycę są: wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, utrata masy ciała mimo apetytu, zmęczenie, wolne gojenie ran. Chorobę tę leczy się przede wszystkim dietą, ale często też potrzebne są doustne leki przeciwcukrzycowe (cukrzyca typu 2) albo insulina (cukrzyca typu 1). Rokowania są dobre, ale tylko przy kontroli poziomu cukru we krwi. Niestety, nieuregulowana cukrzyca prowadzi do groźnych powikłań, takich jak uszkodzenie wzroku (retinopatia), niewydolność nerek, choroby serca, stopa cukrzycowa.

Obowiązkiem opiekunki jest obserwacja ran i stóp, przypominanie o lekach, kontrola poziomu cukru we krwi (zapisywanie pomiarów wykonywanych przez seniora lub pielęgniarkę). Na co dzień trzeba dbać o zdrową dietę, aktywność fizyczną i prawidłową masę ciała. W razie hipoglikemii należy podać szybko przyswajalne węglowodany, a przy utracie przytomności – wezwać pogotowie.

Osteoporoza

Objawami osteoporozy są: częste złamania, ból pleców, zmniejszenie wzrostu, garbienie się. Schorzenie to leczy się za pomocą leków wzmacniających kości (bisfosfonianów), a także suplementów wapnia i witaminy D. Konieczne jest też wykonywanie ćwiczeń oporowych. Rokowania są dobre, zwłaszcza przy odpowiednim leczeniu i profilaktyce upadków. Niestety, nieleczona osteoporoza może prowadzić do powikłań takich, jak złamanie szyjki kości udowej lub kręgosłupa. A to nierzadko skutkuje unieruchomieniem i powikłaniami zakrzepowo-oddechowymi. Opiekunka powinna na co dzień dbać o bezpieczne otoczenie seniora: zabezpieczać śliskie powierzchnie, kontrolować ograniczenia ruchu i konsultować ból pleców. Przyda się też odpowiednia suplementacja wapnia i wit. D, ruch oraz unikanie palenia i nadmiaru alkoholu.

Choroby układu oddechowego (POChP, zapalenie płuc)

Symptomy wskazujące na schorzenia układu oddechowego to: przewlekły kaszel, duszność, odkrztuszanie wydzieliny, gorączka. Leczenie przebiega za pomocą leków rozszerzających oskrzela i tlenoterapii. Przy infekcjach stosuje się antybiotyki. Powikłaniami mogą być częste infekcje i hospitalizacje, a także niewydolność oddechowa. Rokowania są zależne od stadium choroby i stylu życia. Warto zachęcić seniora, by unikał dymu tytoniowego, szczepił się regularnie (np. na grypę i pneumokoki) oraz regularnie podejmował aktywność fizyczną. A Ty, jako opiekunka, obserwuj, czy ma trudności w oddychaniu. Gdy pojawi się duszność i gorączka, natychmiast reaguj – mogą to być początki zapalenia płuc.

Opieka nad osobą chorą: rola opiekunki w Niemczech

Jak opiekunka w Niemczech może rozpoznać pierwsze objawy groźnych chorób? Kluczowa będzie codzienna obserwacja i zauważanie zmian w zachowaniu, apetycie, mobilności i komunikacji. Opiekunka powinna też zapisywać parametry życiowe seniora: ciśnienie, tętno, temperaturę ciała, wagę, poziom cukru we krwi. Musi również wiedzieć, jak reagować na nietypowe objawy, w tym nagłą senność, duszność, utratę przytomności czy ból w klatce piersiowej. Przy każdym nagłym lub niepokojącym objawie należy kontaktować się z rodziną i lekarzem.

Kiedy wezwać lekarza, a kiedy pogotowie?

• Lekarz rodzinny / domowa wizyta: przy objawach takich jak gorączka, kaszel, ból stawów, drobne urazy, pogorszenie apetytu, zmiany skórne.
• Pogotowie (112): nagłe i niespodziewane objawy, w tym ból w klatce piersiowej, duszność, udar, utrata przytomności, obfite krwawienie, drgawki.

Nie wszystkich chorób wieku starczego można uniknąć, ale wiele da się opóźnić lub złagodzić ich przebieg. Pomóc w tym może zbilansowana dieta, codzienna dawka ruchu, odpowiednia ilość snu, aktywność umysłowa, regularne badania lekarskie, unikanie używek oraz szczepienia ochronne. Jako opiekunka masz wpływ na to, jak wygląda codzienność Twojego podopiecznego. Możesz zadbać o to, by cieszył się dobrym zdrowiem aż do późnej starości.