Opieka na nowo

Praca opiekunki osoby starszej to coś znacznie więcej niż wykonywanie czynności, które są zapisane w umowie. To codzienna obecność, gotowość do pomocy i uważność na drugiego człowieka. Obowiązki trwają cały dzień i w odróżnieniu od pracy na etacie nie kończą się po ustalonych ośmiu godzinach. Opiekunce trudno jest więc oddzielić czas pracy od czasu dla siebie, a zmęczenie potrafi narastać tygodniami. Dlatego tak ważne jest, by znaleźć sobie zajęcie, które stanie się odskocznią i odpoczynkiem po trudach pracy. Każda opiekunka seniora powinna mieć więc hobby. Jakie zajęcia sprawdzą się w tak specyficznym zawodzie, jak opieka osób starszych w Niemczech? Przekonajmy się!

Obowiązki opiekunki – dlaczego zajmują niemal cały dzień?

Opiekunka seniora jest gotowa do pracy już wcześnie rano. Pomaga seniorowi wstać z łóżka, zadbać o higienę i ubrać się. Nierzadko potrzebne jest wsparcie przy myciu, zmianie bielizny chłonnej czy pielęgnacji skóry. Już pierwsze godziny pracy wymagają więc skupienia, siły fizycznej i cierpliwości.

Następnie przychodzi czas na śniadanie. Opiekunka przygotowuje posiłek zgodnie z zaleceniami dietetycznymi i preferencjami podopiecznego. W międzyczasie pilnuje, by senior zjadł odpowiednią ilość jedzenia i wypił tyle płynów, ile potrzebuje. Kolejnym obowiązkiem jest przypomnienie o zażyciu porannych leków. Zdarza się też, że opiekunka musi karmić osobę leżącą lub cierpiącą na zaburzenia połykania. To zadanie wymaga empatii, spokoju i czujności.

Przed południem opiekunka wykonuje obowiązki domowe: sprząta, pierze, prasuje, robi zakupy, gotuje obiad. Jeśli trzeba, organizuje wizyty lekarskie, towarzyszy seniorowi podczas rehabilitacji czy wizyt w urzędach. Następnie podaje obiad i przypomina o południowej porcji leków. Po południu wykonuje drobne prace domowe (jeśli podopieczny ma drzemkę), a później spędza z nim czas. Zachęca go do spacerów, ćwiczeń, gier umysłowych, spotkań ze znajomymi i rówieśnikami.

Wczesnym wieczorem opiekunka zaczyna szykować kolację, podaje ją i znów przypomina o lekach. Następnie pomaga seniorowi przygotować się do snu i czuwa, dopóki ten nie zaśnie. Często podopieczni potrzebują pomocy również w nocy – w przejściu do toalety, napiciu się wody czy poprawieniu poduszek.

Rola opiekunki nie ogranicza się jednak do czynności fizycznych. Jest ona przede wszystkim wsparciem emocjonalnym, towarzyszką, powierniczką, czasem mediatorką w rodzinnych konfliktach. To ona wysłuchuje, pociesza, motywuje. Nieraz bywa jedyną osobą, z którą senior ma codzienny kontakt – a to ogromna odpowiedzialność emocjonalna.

Intensywna praca a psychika opiekunki seniora

Pracując na szteli w Niemczech, mieszkasz z podopiecznym. Obowiązki trwają więc przez cały dzień, a nierzadko praca rozciąga się niemal na całą dobę. Nawet jeśli właśnie masz przerwę, trudno Ci całkowicie „wyłączyć” tryb czuwania. Słyszysz każdy dźwięk z pokoju seniora, w sekundzie reagujesz na nocne wołanie. Twój sen jest przerywany, a Tobie trudno jest się w pełni zregenerować. Natomiast w ciągu dnia jesteś cały czas odpowiedzialna za podopiecznego. Nie możesz wyjść bez uprzedzenia czy nawet spontanicznie wybrać się na kawę. Twój grafik jest uzależniony od zdrowia i samopoczucia osoby starszej, a także od jej potrzeb. Nietrudno się więc domyślić, że granica między pracą a czasem wolnym w opiece jest bardzo rozmyta. Dom podopiecznego jest jednocześnie Twoim mieszkaniem i miejscem pracy. W takiej rzeczywistości trudno jest symbolicznie zamknąć drzwi „biura” i nie odpowiadać na telefony od szefa. Szefa masz bowiem w drugim pokoju.

Opieka nad osobą starszą to też duży wysiłek fizyczny. Dźwiganie seniora, podnoszenie go, transfer z łóżka na wózek, pomoc przy kąpieli – to wszystko obciąża kręgosłup, barki i kolana. Jeżeli nie masz odpowiednich warunków do pracy albo zapewnionego sprzętu pomocniczego, ryzyko przeciążeń rośnie. Zaczynają się bóle pleców, napięcia w karku, a na co dzień towarzyszy Ci przewlekłe zmęczenie. Nie tylko fizyczne – jeszcze częstsze i bardziej podstępne jest zmęczenie psychiczne. Potrzeba bycia w stałej gotowości, poczucie odpowiedzialności za życie i zdrowie drugiego człowieka oraz codzienny kontakt z chorobą i cierpieniem odbijają się na emocjach. Do tego dochodzi tęsknota za rodziną, izolacja społeczna i brak rozmów z bliskimi. Poczucie osamotnienia potrafi jeszcze bardziej potęgować stres.

Hobby jako lekarstwo na stres opiekunki

Hobby, wbrew obiegowej opinii, nie jest stratą czasu. To sposób na odzyskanie równowagi w niełatwej rzeczywistości opiekuńczej. Kiedy robisz coś tylko dla siebie, przypominasz sobie, że jesteś nie tylko opiekunką lub opiekunem, ale przede wszystkim osobą z pasją, marzeniami i talentami. Warto zatem wybrać zajęcie, które sprawia Ci radość i obniża poziom stresu. Może to być czytanie książki, malowanie, szydełkowanie czy joga. Podczas ulubionej aktywności organizm produkuje mniej kortyzolu, czyli hormonu stresu, a więcej hormonów odpowiedzialnych za dobre samopoczucie. Hobby pomaga też dbać o zdrowie psychiczne. Daje poczucie sprawczości, pozwala oderwać myśli od obowiązków i buduje poczucie tożsamości – innej niż rola zawodowe. Pasja jest Twoją bezpieczną przestrzenią. Tylko jaką wybrać?

Na wyjeździe najlepiej sprawdzają się te hobby, które nie wymagają dużej przestrzeni ani skomplikowanego sprzętu. Klasyką wyjazdowych pasji jest czytanie książek – możesz zabrać ze sobą czytnik e-booków i mieć całą bibliotekę pod ręką. Innym zajęciem jest rękodzieło: szydełkowanie, robienie na drutach czy haftowanie. Zajęcia manualne działają uspokajająco. Powtarzalne ruchy wyciszają umysł, a widoczny efekt pracy daje satysfakcję. Czujesz, że pod koniec dnia Twoja głowa jest pełna myśli, a Ty nie możesz spokojnie zasnąć? Spróbuj pisania pamiętnika. Przelewanie myśli na papier pomaga uporządkować emocje i jest formą autoterapii. Na umysł dobrze działa też ruch. Krótki trening w pokoju, rozciąganie czy joga pomagają rozładować napięcie w ciele.

Jak w ferworze obowiązków znaleźć czas na hobby?

Czasami – zwłaszcza na bardziej wymagających sztelach – możesz mieć wrażenie, że w ciągu dnia nie masz ani chwili wolnego. Zawsze jednak warto przyjrzeć się swojej dobie i zastanowić, czy tak jest w rzeczywistości. Wystarczy kwadrans rano albo pół godziny wieczorem – w tym czasie z powodzeniem możesz oddać się swojemu hobby. Nie musisz od razu przeznaczać na nie dwóch godzin dziennie. Dobrze jest też ustalić z rodziną seniora konkretne pory, o których możesz zrobić coś dla siebie. Usiądź wtedy spokojnie i wykorzystaj siłę małych rytuałów. Filiżanka kawy i książka, kilka stron pamiętnika przed snem czy dziesięć minut ćwiczeń po południu pomogą Ci się odprężyć. A dbanie o regularność sprawia, że hobby staje się naturalną częścią dnia, a nie dodatkiem do niego.

Praca w opiece w Niemczech potrafi być wymagająca, trudna i pełna wyzwań. Właśnie dlatego tak ważne jest, by opiekunka umiejętnie wykorzystywała chwile dla siebie. Kiedy choć przez moment oddajesz się swojemu hobby, Twój układ nerwowy się uspokaja. Wracasz do obowiązków z większą cierpliwością, energią i spokojem. Zyskujesz też poczucie, że Twoje życie nie składa się wyłącznie z pracy. Nawet w ciągu dnia wypełnionego obowiązkami możesz zrobić coś „swojego”, co Cię rozwija i cieszy. To buduje odporność psychiczną i pomaga przetrwać trudniejsze momenty. I najważniejsze: pamiętaj, że dbając o siebie, dbasz również o swojego podopiecznego. Wypoczęta, spełniona opiekunka to najlepsze wsparcie dla seniora.